Асоветтә репрессиақәа
Арепрессиа зызуз руацәа - ахгара иазку х-ҭоурыхк
FaceBook Twitter
E-mail Print
Иаб данхырга ҧшьышықәса ихыҵуан. 25 шықәса дизыҧшын. Абри аамҭа иалагӡаны, иан лҟынтә иаҳахьаз мацарала акәын дшидыруаз, бзиа дшибоз. Уажәгьы, иҭаацәа данрылацәажәо, илаҕырӡ изааникылом, дхәыҷушәа аҵәыуара далагоит.

1937 шықәса ҳҭагылан, арепрессиақәа рышықәс. Илиа Џьиқьиа ахәыҷбаҳчақәа афатәаалыҵ рызнеигоит. Ҽнак, ача еиқәаҵәа рызнагара идырҵеит. Ирҭаз ача ахәыҷбаҳчақәа ирзишеит, нас, ус зыҟауҵеи, аҳәынҭқарразы ушәарҭаоуп ҳәа иарҳәеит. Усҟан амзызгьы рҭахымызт, ургәамҧхар ҿыҵгак узырҧшаауан, - илҳәеит иҧҳа, 87 шықәса зхыҵуа Циала Џьиқьиа.

Цқьа илгәалалымшәоз лаб лхәыҷраахыс дылнықәуан. Илзымдыруаз ахаҵа лан лыбзоурала бзиа дылбон. Лан, Казахстанҟа ихыргаз лхаҵа афатә издәықәылҵон, излауаз ала ихы ныҟәигарц азыҳәан. Анеҩс, зхы иақәиҭыз ахгара иқәырҵеит. Сара сахь шәааи ҳәа иҧҳәыс илзааицҳаит, аха, лара мап лкит - схәыҷқәа Циалеи Мерии ақырҭуа школ иалгеит, уаҟа иҟарҵараны иҟои ҳәа лҳәеит.

Нас, Илиа Џьиқьиа анемец ҧҳәыс лҟынтә ахылҵ диоуит, Вова хәыҷы. Аха, сан, уезгьы саб дицхраауан, илгәалалыршәоит ҳресподент. Хаҵада иаанхаз, ҩыџьа ахылҵ знапы ианыз аҧҳәыс лыҧсҭазаашьа мариамызт.

87 шықәса зхыҵуа аҧҳәыс иахьа илгәалашәо рацәам. Лыҧҳа, ҧуҭтәи арҵаҩы Лиа Романашвили зны-зынла жәақәак нацылҵоит. Лара ишылҳәаз ала, Хоби иаанхаз аҧҳәыси лхылҵи дрыцхраауан ҧуҭтәи рабду. Ессабша аклаҭқәа ҩба рҭәны, имаҭацәа ирызгнеигон. Даргьы, убри аҽны, шьыжь инаркны амҩа ианҧшылон. Абас акәын ишыҟаз, ҽнак зны агәыҕра рцәыӡаанӡа. Рабду дмааит. Еиҭах 1937 шықәса, еиҭах даҽа ахгарак. Аха, уажәазы, изакәызаалак мзызк ада. Ишеилкаахаз ала, иаргьы аҳәынҭқарразы "ишәарҭаз иакәын".

"Сабду даныргоз, Маро илашәымҳәан, агәамҵра далагоит ҳәа иҳәеит. Сара цәгьарас иҟасҵеи, ак рцәеилаҩашьазар ҟалап, соурыжьҭуеит ҳәа иҳәеит. Ахгараҿы дыҧсит. Анышә дахьамоугьы ҳаздырӡом", - иаҳзеиҭалҳәеит Лиа Романашвили.

Ҧыҭраамҭак ашьҭахь ҳанду аколнхаратә ауҭраҿы аусура далагеит. Убри ала рхы ныҟәыргон. Афатә - арыжәтә рыман, аха, есымша ишәаны иҟан – лассы-лассы иргәаладыршәон "аҳәынҭқарразы ишәарҭоу ахаҵа" иҭаацәара шәоуп ҳәа.

Сабду ахгараҿы даныҟаз, часак иоурц азыҳәан, иуадаҩӡаз аҭагылазаашьаҿы махәҿала аус иуан. Зны-зынла аусураҭыҧ иҧсахуан. Знык, мышқәак акрымфакәа иҟаз ауаа, амҩан иҧсны икажьыз аҽы рбеит. Илиа Џьиқьиа ида егьырҭ зегьы аҽы иагәыдлеит. Сабду, амла дшакәазгьы, иҽааникылеит. Егьырҭ зегьы иҧсит, иара деиқәхеит.

Арепрессиа зызуаз ауааҧсыра, аамҭак иалагӡаны, инеимда - ааимданы ача ҧырҟар акәын. Рызынтәгьы ари апроцесс бзиа ирбон, избанзар ачаганвых рхазы иаанрыжьыр рылшон, ианцозгьы, даҽа часак ргар ҟалон. Илиа Џьиқьиа ачаганвых иманы ашьышьмаҭра дҭалеит. Ичаганвых ицәкаҳаит, аха, ишьҭыхны, ирыцқьаны ифеит....Даныхынҳәы игәалаиршәон.

Ахынҳәра Илиа Џьикьиа 25 шықәса ахгараҿы дыҟан. Даныхынҳәы 60 шықәса ихыҵуан, агәҽызаара инубаалон, дажәхьан. Даныхынҳәы иҧҳа Мери Џьиқьиа иара ахгара данырга иҧҳәыс илхыҵуаз аҟараҵәҟьа лхыҵуан. Ани аҧҳаи убас еиҧшын, аамҭа аангылзар ҟалап ҳәагьы дхәыцит.

Циала Џьиқьиа лаб дшыхынҳәыз макьана илыздырӡом. Атеатр аҿы имҩаҧысуа аконференциа далахәып. Иаалырҟьаны зегьы сара исыхәаҧшуа иалагеит ҳәа лҳәеит. Нас ауп ажәабжь бзиа анларҳәаз. Дыҩны аҩныҟа дцеит. Агәара данҭала, иара абарҵаҿ дтәан. Игәыдеибакылеит. Сара уи бзиа дызбон ҳәа лҳәеит, - иаҳзеиҭалҳәоит.

"Хәыҷык дицәыҧхашьоушәа дыҟан. Фактла иуҳәозар, дыргәалашәомызт. Санду лыбзоуралоуп раб гәыкала бзиа дшырбоз", - иҳалҳәеит Лиа Романашвили.

Илиа Џьиқьиа инемец ҧҳәыси иҧа Вовеи знык Қырҭтәылаҟа иаалгеит. Аамҭала Сенактәи асасааирҭа иҩналҵеит, аиҳәшьцәеи рашьеи еибалырдырит. Арепрессиа зызуаз даныҧсы ашьҭахь дара рҟны аимадара лзыналымгӡеит. Асоциалтә аҳаҿгьы дрышьҭан, аха, илзымҧшааит. Ахгарантә даныхынҳәы ашьҭахь даҽа жәашықәса иҧсы ҭан.

"Саб даныҧсы, сан лыбжьы ҭганы дҵәыуан", - иҳалҳәеит Лиа Романашвили.

Еилкаам амзызла дхыргеит Лиа егьи лабдугьы, лаб иаб, иара Мраҭашәаратә Қырҭтәыла аихамҩа деиҳабын, Самтредиа дынхон. Аҩны имаз зегьы адәахьы идәылганы икарыжьит. Иҧҳәыси исабии хыҵакырҭак рымамкәа иаанхеит. Қәҭешь руацәа рҟны хкыдкыларҭак роуит. Ҧыҭраамҭак ашьҭахь, ланхәа Ҧуҭ илган, уаҟа дырхылаҧшуан.

Дызхыргас, насгьы дахьыргаз еилкаам. Иуацәа инышәынҭра ахьыҟоугьы рыздырӡом. Сталин даныҧсы ашьҭахь, Лиа Романашвили лабдуцәа рҩыџьагьы ахара шрыдымыз иазхаҵан.
Print E-mail
Twitter
Ари aмaтериaлқәa
„Абас ауп с-Дуда аусқәа шыҟоу, сбыкәахшоуп, бҭагылазаашьа шыцәгьоу
здыруеит,
12:52 / 30.11.2020
„Абас ауп с-Дуда аусқәа шыҟоу, сбыкәахшоуп, бҭагылазаашьа шыцәгьоу здыруеит,
1951 шықәса ҧхынҷкәын азы Аҧсны, Набакеви ақыҭаҿ инхоз Ехваиаа
ирарҳәеит 
14:08 / 25.09.2020
1951 шықәса ҧхынҷкәын азы Аҧсны, Набакеви ақыҭаҿ инхоз Ехваиаа ирарҳәеит 
В селе Ахути Чхороцкуйского муниципалитета, «утопая» в зелени,
09:18 / 13.06.2020
В селе Ахути Чхороцкуйского муниципалитета, «утопая» в зелени,
На дворе стоят 30 - е годы прошлого века, молодая женщина,
жительница села Шуа Хорга Хобского района,
11:54 / 31.05.2020
На дворе стоят 30 - е годы прошлого века, молодая женщина, жительница села Шуа Хорга Хобского района,
Амультимедиa
Ашколахь асабрадала  - Ашколтә уадақәа рҿы аҵара еиҭалагеит  [афото]
Апандемиа амшала анахарала имҩаҧысуаз аҵаратә процесс иахьа,
Авакцинациа автобус аҿы [афото]
Жәыргьыҭтәи амуниципалитет ақыҭақәеи ақалақьқәеи ирықәынхо
„Ишәарҭамзаап“ – Авакцинациа ақыҭатә амбулаториаҿы  [афото]
74 шықәса зхыҵуа Заур Џьиқиа арасаҭраҿы дызҿыз аусқәа аамҭала