ეკონომიკა
ფოთის საერთაშორისო აეროპორტის ეკონომიკური და ეკოლოგიური რისკები
13:45 / 05.05.2011
ფოთის საერთაშორისო აეროპორტის ეკონომიკური და ეკოლოგიური რისკები

ფოთის საერთაშორისო აეროპორტის მშენებლობა, პრეზიდენტ სააკაშვილის განცხადებით 2012 წელს დასრულდება. "რას ალ ხაიმა ინვესტმენ აუტორიტი ჯორჯიას" ფოთის აეროპორტის აქციების 98.26%, პირდაპირი მიყიდვის წესით, 2009 წლის ბოლოს გადაეცა. მუნიციპალური ქონების გასხვისებას საფუძვლად, პრეზიდენტის განკარგულება დაედო, რის შემდეგაც, კომპანიას აეროპორტის ტერიტორიაზე არსებული შენობა-ნაგებობები და მიწა, რომელზეც საფრენი ბილიკი და სხვა საჭირო ინფრასტრუქტურა უნდა აშენდეს, ერთ მილიონ დოლარად მიეყიდა.

 

ამ პროცედურას, წინ უძღოდა 2009 წლის სექტემბერში, პრეზიდენტ სააკაშვილის ფოთში ვიზიტი და პირველი განცხადება, ამიერკავკასიაში ყველაზე დიდი აეროპორტის მშენებლობაზე ფოთში. დასახელდა ვადაც – „წელიწადნახევარი.“ მისივე განცხადებით, აეროპორტს სახელმწიფო თავისი სახსრებით ააშენებდა. ნოემბრიდან, აქცენტი უცხოურ ინვესტიციაზე გაკეთდა. მიუხედავად იმისა, რომ ახალი აეროპორტი, წელიწადნახევარში უნდა აშენებულიყო, მის ტერიტორიაზე, ჯერჯერობით, ახალი მხოლოდ შპს „საქაერონავიგაციის“ რადარებია, რომელიც პრეზიდენტმა 22 აპრილს, ფოთში ვიზიტისას, კიდევ ერთხელ გახსნა და საერთაშორისო აეროპორტის „საფუძველი“ უწოდა. livepress.ge-ს ფოთის სარადარო სისტემის ავიამეთვალყურეებმა განუცხადეს, რომ მათ ობიექტს აეროპორტთან არანაირი შეხება არ აქვს.

 

ფოთში აეროპორტის მშენებლობის საჭიროებას ვერ ხედავს livepress.ge-სთან საუბარში, ეკონომიკის ექსპერტი, ლადო პაპავა. „საერთოდ, დიდი სატრანსპორტო კვანძები, ეს არის ეკონომიკის განვითარების მასტიმულირებელი და მეორეს მხრივ, განვითარებული ეკონომიკის მოთხოვნით შექმნილი. განვიხილოთ თბილისის საერთაშორისო აეროპორტი და ვთქვათ-რამდენად არის ის დატვირთული? სამწუხაროდ, დატვირთვის ხარისხი მაღალი არის, მხოლოდ ღამის საათებში. დღისით კი, პრაკტიკულად, არანაირ ფუნქციას არ ასრულებს. აქედან გამომდინარე, მე ძალიან გამიხარდება, რომ ფოთშიც, ბათუმშიც, ქუთაისშიც იყოს დიდი საერთაშორისო აეროპორტები, დიდი დატვირთვით მუშაობდნენ, მაგრამ ეს არ არის მხოლოდ პრეზიდენტის ნება-სურვილზე დამოკიდებული. მასშტაბური აეროპორტის მშენებლობის დაწყება არ ნიშნავს დიდი ბიზნესის სტიმულირებას.“ - განაცხადა ლადო პაპავამ, რომელიც დასავლეთ საქართველოში, რამოდენიმე აეროპორტის საჭიროებას ვერ ხედავს.

 

მიხეილ სააკაშვილმა, თავის გამოსვლაში, ახალი საერთაშორისო აეროპორტი, საქართველოს მოდერნიზაციის 2015 წლის გეგმის ნაწილად განიხილა და დასძინა, რომ ამ დროისთვის ფოთი, ეკონომიკური დატვირთვიდან გამომდინარე, 100%-ანი დასაქმების ქალაქი გახდება. ტურიზმის მაქსიმალურად განვითარებას პროგნოზირებს პრეზიდენტი აჭარისა და სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონებშიც, რაც მისი ვარაუდით, სატრანსპორტო ხაზებზე მოთხოვნას, უფრო გაზრდის. „ჩვენ ვარაუდობთ, რომ 2012 წელს ბათუმში და მის შემოგარენში, მინიმუმ  ორი მილიონი ტურისტი, დამსვენებელი და სტუმარი ჩამოვა. ფოთი ასევე გადაფარავს მესტიას, სადაც 2012 წლისთვის ყველაზე ცნობილი და  წარმატებული სათხილამურო კურორტი იქნება, მინიმუმ, აღმოსავლეთ ევროპაში. ფოთის აეროპორტი გადაფარავს ანაკლიასაც, რომელიც აქედან, დაახლოებით, 15 წუთის სავალზეა. აქედან ანაკლიამდე გაიჭრება გზაც და ანაკლია იქნება ყველაზე განვითარებული საზღვაო კურორტი საქართველოსა და შავი ზღვისპირა ექვსი ქვეყნის მასშტაბით,“ - განაცხადა პრეზიდენტმა.

 

ფოთში, დღემდე არსებული აეროპორტის ტერიტორიაზე, საერთაშორისო დატვირთვის ობიექტის მშენებლობას, ეჭვქვეშ აყენებს, აკადემიკოსი ანზორ ტყებუჩავა. „ფოთის გრუნტი არის არამყარი და ბოინგის დასაჯდომად აეროპორტის მომზადება ასეთ გრუნტზე, ცოტა უცნაურად მეჩვენება. ძალიან დიდ სიღრმეზე უნდა იყოს ამოღებული ტორფის ფენა, რომელიც 10 მეტრამდეა ნიადაგში. ამის შემდგომ ამოღებული ნიადაგი რკინა-ბეტონის კონსტრუქციებით უნდა შეივსოს. რაც ძალიან დიდ ხარჯებთანაა დაკავშირებული. კომუნისტური მმართველობის პერიოდში, აეროპორტის ტერიტორიაზე აშენდა ადმინისტრაციული შენობა, რომელიც ექსპლუატაციაში ფაქტობრივად არც შესულა, აშენებიდან სულ ერთ წელიწადში ბზარები მიიღო, შემდეგ დეფორმაცია მიიღო და ბოლოს სულ დაინგრა. ეს ხომ, მაგალითია იმისა, რომ შენობას ვერ გაუძლო იქაურმა გრუნტმა და ბოინგების დაჯდომას გაუძლებს?!“ - განუცხადა livepress.ge-ს ანზორ ტყებუჩავამ.

 

მის მოსაზრებას არ ეთანხმება, ფოთის მაჟორიტარი დეპუტატი თეიმურაზ წურწუმია, რომელიც ამბობს, რომ თანამედროვე ტექნოლოგიების პირობებში, გრუნტი ხელისშემშლელი ვერ გახდება. „შენობა, რომელიც საბჭოთა პერიოდში აშენდა და შემდგომ გრუნტის გამო დაინგრა, სულ სხვა მიზეზებით იყო გამოწვეული. მაშინ იქ, ძლიერი მიწისმწოვი მანქანები მუშაობდნენ, ვერ მოხდა გათვლა წყლის გამტარუნარიანობის, რის გამოც ნიადაგი დაჯდა, ეს არის იმ პერიოდის ინჟინრებისა და დამპროექტებლების ხარვეზი და შეცდომა. ამ მომენტს, საერთაშორისო კომპანია, რომელიც აეროპორტს აშენებს, რათქმაუნდა გაითვალისწინებს,“ - ამბობს დეპუტატი.

 

არსებობს სხვა რისკებიც. გარემოსდამცველი ორგანიზაციები და ექსპერტები აეროპორტის სიახლოვეს – „კოლხეთის ეროვნული პარკის“ გარემოზე უარყოფით გავლენას ვარაუდობენ. „ხმაური, რომელიც თანსდევს აეროპორტს, მეტი არაფერია, თუ არა, ის, რომ ფრინველები, რომელთა მთავარი საფრენი ტრასა კოლხეთის ჭაობებზე გადის, დაფრთხებიან და გაიქცევიან ჩვენგან. ვერც დაიზამთრებენ, იმიტომ რომ ნადირ-ფრინველი ძალიან ფრთხილია, ერიდება ხმაურს, რამაც შეიძლება მასშტაბური ეკოლოგიური ცვლილებებიც გამოიწვიოს. არ არის გამორიცხული საკითხი საერთაშორისო სკანდალის საბაბი გახდეს, ვინაიდან კოლხეთის ჭაობებს „რამსარის კონვენცია“ იცავს.“ - ამბობს, ანზორ ტყებუჩავა.

 

„ფოთში, დიდი აეროპორტის აშენების წინააღმდეგ, ბევრი მყარი არგუმენტია. პირველი: ეს პარკი ძალიან მნიშვნელოვანი პუნქტია გადამფრენი ფრინველების, აფრიკა-ევრაზიის ტრასაზე. აეროპორტი ძირეულად დაარღვევს უნიკალურ ეკო-სისტემას და გლობალური ეკოლოგიური დანაშაული იქნება. მეორეს მხრივ, ფრინველებით მდიდარი გარემო საფრთხეს უქმნის ფრენების უსაფრთხოებას. ამიტომაცაა, რომ დიდ აეროპორტებში საგანგებოდ გაწვრთნილი მტაცებელი ფრინველებით ებრძვიან ჩიტებს,“ - აცხადებს არასამთავრობო ორგანიზაცია „არგომედიას“ თავმჯდომარე ირაკლი აბსანძე.

 

„არ ვუყურებ ამ საკითხს ასე საგანგაშოდ და სახიფათოდ, როგორც ცდილობენ წარმოაჩინონ, პოლიტიკური პარტიები და არასამთავრობო ორგანიზაციები. მთელ მსოფლიოში სახელმწიფოები მიდიან განვითარების გზით და ამის შეთავსებას ახდენენ ნაკრძალებთანაც, ფრინველებთანაც, ცხოველებთანაც და საერთოდ ფლორასთან და ფაუნასთან. „კოლხეთის ეროვნული პარკის“ ირგვლივ ატეხილმა სკანდალმა, არ უნდა შეაფერხოს, ამ პროექტის განხორციელება,“ - ამბობს, ფოთის მაჟორიტარი დეპუტატი თეიმურაზ წურწუმია. ამ დრომდე, ფოთის საზოგადოების თანამონაწილეობით, პროექტთან დაკავშირებით, არცერთი საჯარო განხილვა არ ჩატარებულა. შესაბამისად, ინფორმაცია მათთვის ხელმისაწვდომი არ არის.

 

რას ფიქრობს ფოთის მოსახლეობა აეროპორტის მშენებლობაზე. – ,,კარგია თუ რამე გაკეთდება, აეროპორტი იყოს და თუნდაც სხვა რამე, ოღონდაც ხალხი დასაქმდეს. ორი ბიჭი მყავს სახლში და არცერთს სამუშაო არ აქვს. როგორ უნდა იცხოვრო ადამიანმა. აეროპორტის, ფოთში აშენებაზე, მხოლოდ ტელევიზიებიდან მიღებული ინფორმაცია მაქვს. რა ვიცი, ხალხს ვინ ეკითხება. იქნება, მართლა აშენდეს და გვეშველოს რამე.“ – ამბობს 52 წლის მზია ჩაჩიბაია.“

 

63 წლის ეპიფანე აკობიას აეროპორტის მშენებლობის გეგმა განუხორციელებელი ჰგონია. – „არ ვიცი ახლა ვის მოუვიდა აზრად ეს მშენებლობა. იქ აეროპორტი ვერ აშენდება, ჭაობია. მართალია, იაპონიამ ხელოვნურ კუნძულებზე ააშენა აეროპორტი, მაგრამ ამას კოლოსალური თანხები უნდა და მაგდენი შემოსავალი, ფოთის აეროპორტს ექნება მერე?! თუ მოგება არ აჩვენა ისე, ვინ ააშენებს ამხელა ობიექტს, არ მჯერა მე ამ ამბავის.“

 

„ამბობენ, მაგრამ ძნელად დასაჯერებელია. ფოთი არავის ახსოვს, რამდენი წელია ახალი არაფერი გაკეთებულა. აეროპორტის მშენებლობაზე ყურმოკვრით ვიცი. უბრალო ხალხის აზრი არავის აინტერესებს. ვინმე გაიხსენებს, რომ ჩვენთვის მოესმინათ?! საარჩევნო ხმები ვართ მარტო ყველასთვის და მეტი არავინ. აეროპორტი მაშინაა კარგი, თუ ადგილობრივები დასაქმდებიან, თორემ მასე სხვა რაღაცეებიც იხსნება, მაგრამ ჩვენთვის მერე რა?!“ კითხულობს ფოთელი ირმა გარუჩავა.

 

აეროპორტის მშენებლობის დაწყება-დასრულების ვადებზე და სხვა საკითხებზე, „რას ალ ხაიმა ინვესტმენ აუტორიტი ჯორჯიასგან“, არაერთი მცდელობის მიუხედავად, livepress.ge-მ კომენტარის მიღება ვერ შეძლო.

ვიდეო
ზუგდიდის „საარჩევნო ტურიზმის“ მადლი [ვიდეო]
არჩევნები დასრულდა და ქალაქი ნელ-ნელა უბრუნდება ჩვეულ რიტმს.
დამკვირვებელი ქალი, რომელიც არჩევნებმა პოპულარული გახადა [ვიდეო]
63 წლის ქეთევან სორდია ზუგდიდის სოფელ კახათში ცხოვრობს.
ცირკი ცხოველების გარეშე - აქცია ზუგდიდში [ვიდეო]
ზუგდიდში ცირკის ცხოველების მხარდასაჭერი აქცია გაიმართა.
არის თუ არა შრომითი უფლებები დაცული - გამოკითხვა
1 მაისი მშრომელთა საერთაშორისო დღეა.
ზოოპარკი ბეტონის ცხოველებით [ვიდეო]
„ბეტონის ცხოველების და ფრინველების ზოოპარკი“ ზუგდიდში,
ფოტო
ქვეითთა შეზღუდული უფლებები ზუგდიდში [ფოტო]
ქვეითთა უფლებები ზუგდიდში ხშირად ირღვევა.
პროტესტი ვენეციის კომისიის სახელით [ფოტო]
უზენაეს სასამართლოს მოსამართლეთა უვადოდ
ქვეითთა წაშლილი გადასასვლელები ზუგდიდში [ფოტო]
ზუგდიდის ცენტრში, საავტომობილო გზებზე ქვეითთა გადასასვლელები
ორიგინალური და სახალისო სააღდგომო კვერცხები [ფოტო]
წითლად შეღებილი კვერცხი აღდგომის დღესასწაულის
წვიმას გაქცეული თავშესაფრის მაძიებლები [ფოტო]
მიუსაფარი ძაღლების ბრძოლა არსებობისთვის,
მზარეულის მაგიდა
პასკები იასამნებით მხატვრისგან [ვიდეო]
მაგიდაზე ფუნჯებით სავსე ქილა დგას. მხატვარი მარიკა კორკელია
ფუჩხოლია [ვიდეო]
ფუჩხოლია მეგრული სიტყვაა და ქართულად ნიშნავს - დაფშვნილს,
როგორ მოვამზადოთ წელვადი ელარჯი [ვიდეო]
ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მეგრული კერძის მოსამზადებლად
გებჟალია ნადუღით [ვიდეო/ფოტო]
ზუგდიდის სოფელ ახალსოფელში მცხოვრები ბელა კვარაცხელიას
ფარჯიანების კუბდარი [ვიდეო/ფოტო]
კუბდარი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სვანური კერძია,
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.
ავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს "საქართველოს ღია საზოგადოების ფონდის" პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალის შინაარსზე.