კულტურა
აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის ქალიშვილის მანამდე უცნობი მემუარები
FaceBook Twitter
E-mail Print
„ბაბო შარვაშიძის მემუარები“, - ასე ჰქვია აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის, მიხეილ შარვაშიძის უმცროსი ქალიშვილის, ბაბო შარვაშიძის ჩანაწერებს, რომელიც ინგლისურიდან ქართულად პირველად ითარგმნა. საბეჭდ მანქანაზე აკრეფილ, მეუღლის, ალექსანდრე მეიენდორფისთვის დანატოვარ ტექსტს ქართული ლიტერატურის და ისტორიის მკვლევარი, ისტორიის დოქტორი მაია ცერცვაძე მისი შთამომავლის, დის შვილიშვილის, ბაბო დადიანის ოთახ-მუზეუმში გაეცნო. გადაწყვიტა ეთარგმნა და კომენტარებიც დაერთო. ეს მუზეუმი თბილისში, საპატრიარქოს ტელევიზიის შენობაშია განთავსებული და ის წიგნის წინასიტყვაობის ავტორმა, ნინო ხოფერიამ მოაწყო.

სამთავროს ბოლო დღეები, მისი გაუქმება, მამის გასახლება აფხაზეთიდან, რუსეთის იმპერიის მიერ, აფხაზურ-ქართული ურთიერთობები, აფხაზი დედობილი, ვისთანაც იზრდებოდა, რუსეთის საიმპერატორო კარის ამბები, რომელთანაც ბაბო შარვაშიძე დაახლოებული იყო, ესმხოლოდ ნაწილია მოგონებების, რომელსაც ბაბო შარვაშიძე მემუარებში აღწერს. მაია ცერცვაძის თქმით, ჩანაწერები ერთგვარი საისტორიო წყაროა, რომელიც ავტორის ცხოვრებას ეპოქალური მოვლენების ფონზე გვიჩვენებს. ამავდროულად, იგი დოკუმენტური პროზის ნიმუშიცაა და ლიტერატურათმცოდნეობისთვისაც მნიშვნელოვანია.

ფოტოზე: ბაბო შარვაშიძე

„ეს არ არის უბრალოდ ტექსტის თარგმანი. მას კომენტარებიც ახლავს თან. შენიშვნები, გენეალოგიური ტაბულები, ფოტომასალა, რომელიც ოჯახმა მოგვაწოდა. ამ მხრივაც საინტერესოა“, - უთხრა მთარგმნელმა „ლაივპრესს“.

მიხეილ შარვაშიძის ქალიშვილის პირველი ქმარი თავადი ნიკოლოზ წულუკიძე იყო. მასთან დაშორების შემდეგ ბაბო საცხოვრებლად პეტერბურგში გადადის და ბარონ ალექსანდრე მეიენდორფზე, რუსეთის სახელმწიფო დუმის დეპუტატზე ქორწინდება. ჩანაწერები გვიყვება საიმპერატორო კარის ამბებზე, თებერვლის რევოლუციაზე, ოქტომბრის გადატრიალებაზე, რუსეთ-იაპონიის და პირველ მსოფლიო ომებზე. ავტორი აგვიღწერს საკუთარ ცხოვრებასაც, მაგრამ ერთიან კონტექსტში და არა მასშტაბური მოვლენებისგან განცალკევებით.

მაია ცერცვაძის თქმით, ბაბო შერვაშიძე პოლიტიკურ-საზოგადოებრივი აქტიურობით გამოირჩეოდა. იყო იმპერატრიცას ფრეილინა და საიმპერატორო კარის საქველმოქმედო ღონისძიებების მონაწილე.

მამის აფხაზეთიდან გასახლებას მოგონებებში ასე აღწერს:

„მამაჩემი სამშობლოდან იმ დროს გაასახლეს, როცა კავკასიის მეფისნაცვლად დანიშნული იყო ალექსანდრე მეორის უმცროსი ძმა, დიდი მთავარი მიხეილ ნიკოლოზის ძე. ეჭვი არარავის ეპარებოდა იმაში, რომ სწორედ მამაჩემის გავლენამ მეზობელ მთიელ ტომებზე, განაპირობა აფხაზეთის მიმართ რუსეთის პოლიტიკის შემუშავება. როგორც კი მთიელი ტომები რუსეთის მმართველობას დაუმორჩილეს, აფხაზეთის მთავარი რუსეთისთვის ზედმეტი გახდა“.

ფოტოზე: მაია ცერცვაძე

ბაბო შარვაშიძეს მემუარებში ასევე მოთხრობილი აქვს მისი ძმის, პოეტის და დრამატურგის, გიორგი შარვაშიძის ოჯახთან ერთად ევროპის სხვადასხვა ქალაქში მოგზაურობა. გვიამბობს პოლონეთში საქართველოს ყოფილ მთავარმართებელთან, ალექსანდრე ბარიატინსკისთან და მის ქართველ მეუღლესთან, ელისაბედ ორბელიანთან სტუმრობის ეპიზოდებსაც.

გუდაუთის რაიონის სოფელ ლიხნში დაბადებული აფხაზეთის უკანასკნელი მთავრის ქალიშვილი ლონდონში, ემიგრაციაში ყოფნისას გარდაიცვალა. ის აქ ქმართან ერთად ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ დასახლდა. წყვილს შვილი არ შესძენია.

ჩანაწერები მეუღლეს დაუტოვა. მემუარების შესავალ სიტყვაში ვკითხულობთ, რომ ალექსანდრე მეიენდორფს იმედი არ დაუკარგავს, ოდესმე ამ დღიურს ცოლის სამშობლოშიც გაეცნობოდნენ.

„ეს წიგნი წარსულის შეფასების მცდელობაა, რომელიც შესაძლოა ერთგვარი ილუსტრაციაც გახდეს ურთულესი, გარდამავალი მოვლენების გასაცოცხლებლად, თუნდაც ქართულ-აფხაზური ურთიერთობების თემების ნიუანსების ასახსნელად“, - ნათქვამია წინასიტყვაობაში.

აქ ისიცაა აღნიშნული, რომ მიხეილ შარვაშიძე ოფიციალურ და არაოფიციალურ მიმოწერას, საბუთებს, ქართულ ენაზე აწარმოებდა და აფხაზეთის სამთავროს კანცელარიის სამუშაო ენაც ქართული. შესაბამისად, ოჯახიც ამ ენაზე საუბრობდა.


ბაბო შარვაშიძის ჩანაწერების წიგნის პრეზენტაცია რამდენიმე დღის წინ მწერალთა სახლში შედგა. ღონისძიებას საქართველოს პრეზიდენტი, სალომე ზურაბიშვილიც დაესწრო.

მემუარები გამომცემლობა „არტანუჯმა“ გამოსცა.
Print E-mail
Twitter
სხვა მასალები
დებმა თეა და ლიანა შენგელაიებმა, Covid-19-ის წინააღმდეგ მსოფლიო
კონცერტზე, საქართველოს სახელით მიიღეს მონაწილეობა.
20:54 / 25.05.2020
დებმა თეა და ლიანა შენგელაიებმა, Covid-19-ის წინააღმდეგ მსოფლიო კონცერტზე, საქართველოს სახელით მიიღეს მონაწილეობა.
დადიანის სასახლის ეზოს ნაწილის ერთი კერძო მესაკუთრიდან მეორეზე
გასხვისებამ
12:39 / 22.05.2020
დადიანის სასახლის ეზოს ნაწილის ერთი კერძო მესაკუთრიდან მეორეზე გასხვისებამ
კორონავირუსის გავრცელების საფრთხის გამო სახლში მყოფი
ადამიანებისთვის ირინა მიქავას
16:11 / 21.04.2020
კორონავირუსის გავრცელების საფრთხის გამო სახლში მყოფი ადამიანებისთვის ირინა მიქავას
ოკუპანტები მავთულხლართებს შენს ეზოს, სახლს, საფლავებს, რომ ავლებენ,
22:55 / 18.04.2020
ოკუპანტები მავთულხლართებს შენს ეზოს, სახლს, საფლავებს, რომ ავლებენ,
კორონავირუსი

საბჭოთა რეპრესიები
ვიდეო
აფხაზეთში მიმავალი ხიდი მგზავრების გარეშე [ვიდეო]
აფხაზეთ-სამეგრელოს დამაკავშირებელ ენგურის ხიდზე
საყიდლებზე და რესტორანში ახალი წესებით [ვიდეო/ფოტო]
მუშაობა განაახლეს პანდემიის გამო 3 თვის წინ დახურულმა
მუნიციპალურმა ტრანსპორტმა ახალი წესებით მუშაობა განაახლა [ვიდეო/ფოტო]
პანდემიის გამო 2 თვის წინ გაჩერებული საზოგადოებრივი
ზუგდიდში სილამაზის სალონების უმრავლესობამ მუშაობა განაახლა [ვიდეო/ფოტო]
საქართველოში დღეიდან, 18 მაისიდან განაახლეს მუშაობა
ზუგდიდის ბოტანიკური ბაღი გაიხსნა [ვიდეო]
საგანგებო მდგომარეობის გამო, დაახლოებით 2 თვის წინ დაკეტილი
ფოტო
ჭურია [ფოტორეპორტაჟი]
ფოტოები გადაღებულია მდინარე ჭურიის ხეობაში.
როგორ ხედავენ ბავშვები კორონავირუსს [ფოტოამბავი]
კოვიდ-19 მხოლოდ უფროსებს არ ეხებათ და მასზე ბავშვებმაც
ზუგდიდი კარანტინში [ფოტოამბავი]
კორონავირუსის გავრცელების შეჩერების მიზნით, სამეგრელო
ზუგდიდში რესტორნები გატანის სერვისზე გადავიდნენ [ფოტო]
კორონავირუსის გავრცელების რისკების პრევენციისთვის
მზარეულის მაგიდა
ხარკალია ლებია
ხარკალია, ძველი მეგრული კერძია, რომლის მთავარი ინგრედიენტი
მარწყვის პანაკოტა
უგემრიელესი დესერტი
ხაჭოს პასკა
ინგრედიენტები
                                     ლეჭკერე
ხულიშ ლეჭკერე - ეს არის ძველი მეგრული კერძი,
ესპანური სასმელი საახალწლოდ [ვიდეო]
ესპანური სანგრია, რომელიც სასიამოვნო გემოვნური თვისებებით
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.
ავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს "საქართველოს ღია საზოგადოების ფონდის" პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალის შინაარსზე.