კულტურა
91 წლის ძაფის მრთველი ზუგდიდიდან
FaceBook Twitter
E-mail Print
მატყლის ჩეჩვა და და რთვა, საქართველოს სხვა რეგიონების მსგავსად სამეგრელოშიც იცოდნენ, თუმცა ეს ტრადიცია უკვე მივიწყებულია.

ზუგდიდის სოფელ ჯიხაშკარის მცხოვრები 91 წლის სულიკო ჩანგელია ყვება, რომ დედამისი სამეგრელოში ცნობილი ოსტატი იყო. ის მატყლს ჩეჩავდა, ძაფს რთავდა და ხალიჩებს ქსოვდა.

დედისეული საჩეჩელი ოჯახში ახლაც შენახული აქვთ. მას მეგრულად "ოფეთაშე" ჰქვია, ხოლო მატყლის ჩეჩვას "ფეთუა".

"ოფეთაშე" ხის სადგამია, რომლის ზედა ნაწილზე დამაგრებულია რკინის პატარ–პატარა წვრილი ჯოხები, რომლის საშუალებითაც ხდებოდა მატყლის დამუშავება. დამუშავებულ მატყლს თითისტარზე, ანუ "ჩერიაზე"ახვევდნენ. მზა მატყლის ძაფისაგან კი შემდეგ ქსოვდნენ.

როგორც სულიკო ჩანგელია ამბობს, ხალიჩისთვის ძაფს ჭიაფერით, მეგრულად "ჯამფეზიით", ან კაკლით ღებავდნენ.

მატყლის ჩეჩვის მეგრული ტრადიციის შესახებ სულიკო ჩანგელიას მონათხრობი ეთნოგრაფმა იოსებ შენგელიამ ჩაიწერა და მოგვაწოდა.

"სამწუხაროდ, სულ რამდენიმე ოსტატია ჩვენში, ვისაც შეუძლია უძველესი ტრადიცია გაგვიზიაროს, მაგალითად, მეგრულ ნაბადს სულ 2 ადამიანი კერავს, ხალიჩას 1 ქსოვს, ასევე, ძალიან ცოტამ თუ იცის მიმინოს დასაჭერი ბადეების მოქსოვა დღეს", - ამბობს მკვლევარი.

ის ხალხური რეწვის ტრადიციების გარდა სახალხო დღესასწაულებს და სანახაობების ისტორიასაც იკვლევს:

"სოფელ-სოფელ დავდივარ და ვიწერ უძველესი წეს-ჩვეულებებისა და ტრადიციების შესახებ ზეპირ ისტორიებს, ბევრ სოფელში მოვისმინე 80-ს გადაცილებული მამაკაცებისგან სპორტულ შეჯიბრ "რკინებაზე", რაც უკვე ახალგაზრდებში მივიწყებულია".

იოსებ შენგელია სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საქართველოს ისტორიის მიმართულების დოქტორანტურის მე-3 კურსის სტუდენტია.

ის ასევე მუშაობს მეგრული ვაზის და ხეხილის იშვიათ და გაქრობის პირას მყოფ ენდემურ ჯიშების, ასევე ძველ მარცვლოვან კულტურების, როგორიცაა ღომის ღომი, ჭკიდიშ ჭკიდი და სხვა იშვიათი მცენარეების მოძიებაზე.




Print E-mail
Twitter
სხვა მასალები
ზუგდიდის დადიანების სასახლის საგანძურის ფოტოები გუგლის კულტურულმა
ინსტიტუტმა ატვირთა.
13:52 / 06.01.2021
ზუგდიდის დადიანების სასახლის საგანძურის ფოტოები გუგლის კულტურულმა ინსტიტუტმა ატვირთა.
17:43 / 19.08.2020
"მკურნალი ტყუპების" სახელით ცნობილი მომღერალი დები, თეა და ლიკა შენგელაიები,
კორონავირუსის პანდემიის გამო ზუგდიდის თეატრმა 5 თვიანი პაუზის
შემდეგ პრემიერა გამართა.
12:16 / 29.07.2020
კორონავირუსის პანდემიის გამო ზუგდიდის თეატრმა 5 თვიანი პაუზის შემდეგ პრემიერა გამართა.
კორონავირუსი

საბჭოთა რეპრესიები

ვიდეო
30 კილომეტრი ფეხით ფეხბურთის მოედნამდე [ვიდეო]
ალეკო თასმებს იკრავს და უმცროს ძმას, ილიას ეძახის, მოემზადეო. მერე
B612 - წიგნის მოყვარული მოზარდების ახალი „პლანეტა“  ზუგდიდში [ვიდეო]
წიგნს აქვს მაგიური ძალა და გვაძლევს იმას, რასაც სხვაგან ვერ ვპოულობთ,
ველოსპორტი რისკის ფასად - რატომ არ ცვლის სიტუაციას ზუგდიდის მერია [ვიდეო/ფოტო]
15 წლის ნიკოლოზ ტყებუჩავა სკოლისგან თავისუფალ დროს მთლიანად
მდგრადი მოდის საწარმო ეკოლოგიური ზიანის შესამცირებლად [ვიდეო/ფოტო]
ყველას გარდერობშია გამოუყენებელი ან მოძველებული ტანისამოსი,
ცხოვრება დევნილობაში, პანდემიისას [ვიდეო]
ზუგდიდის სოფელ რუხში, ყოფილი სკოლის ნგრევად შენობაში 9 დევნილი ოჯახი
ფოტო
"აქტიურობა მაღალია"-  ზუგდიდში "ფაიზერით" ვაქცინაცია დაიწყო [ფოტო]
კორონავირუსის საწინააღმდეგო ამერიკული წარმოების "ფაიზერით" ვაქცინაციის
3 თვე კოვიდტესტირების რეჟიმში - ფოტორეპორტაჟი ენგურის ხიდიდან
აფხაზეთ-სამეგრელოს საოკუპაციო ხაზთან, ენგურის ხიდზე,
 26 მაისი ზუგდიდში [ფოტო]
დამოუკიდებლობის დღეს ზუგდიდში, უკვე მეორე წელია არ იმართება
რეგულაციები კორონავირუსზე და საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ზუგდიდში [ფოტორეპორტაჟი]
ტრანსპორტში, მუნიციპალურია ის, თუ კერძო, ისევ პრობლემად რჩება
ოჩოფეხები კოლხეთის ეროვნული პარკიდან [ფოტო]
ოჩოფეხები, რომლებიც კოლხეთის ეროვნული
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.