საბჭოთა რეპრესიები
დახვრეტას გადარჩენილი მამის ამბავი, გადასახლებაში დაბადებული შვილის მოგონებებში [ვიდეო]
FaceBook Twitter
E-mail Print
ლავრენტი ბერიამ ჩამონათვალში ანტონ ბებიას ვინაობა საკუთარი ხელით, წითელი ფანქრით გადახაზა. შვილის თქმით, მამამ გადარჩენა ბერიასთან შესაძლო ნათესაური კავშირით ახსნა. ასე დაიბადა ხელმეორედ, თუმცა გადასახლებას მაინც ვერ ასცდა.

შავ-თეთრი ფოტოებიდან ახალგაზრდა, მაღალი მამაკაცი იმზირება. ზოგან სახის გამომეტყველება ცოტა მკაცრი აქვს. ზოგან კი რბილი და დამყოლი. ეს ერთი და იგივე ადამიანია, ოღონდ სხვადასხვა დროსა და განზომილებაში - საბჭოთა რეპრესიამდე და მის შემდეგ. ვიაჩესლავ ბებია თითებს სურათიდან სურათზე გადაატარებს და მამაჩემიაო, გვაცნობს, ანტონ კონსტანტინეს ძე ბებია. ისტორია, რომელზეც გვიყვება, შესაძლოა თქვათ, რომ სადღაც მოგისმენიათ, ან ცალკეულ ეპიზოდებს გაგონებთ ფილმიდან. მაგრამ ეს რეალური ადამიანის ცხოვრებაა, ისეთივე ნამდვილი, როგორიც არაერთი სხვა, რეპრესიებს შეწირული შთამომავალების მონათხრობი.

ანტონ ბებია 1937 წელს დააკავეს, პროკურორად დანიშვნიდან მალევე. მაშინ ის 25-26 წლის იყო. სადილად მიმავალს გზაზე "ჩორნაია ვარონა" ჩამოუდგა და ისე, რომ მიზეზები არავის განუმარტავს, სასიკვდილო საკანში მოათავსეს, სადაც ექვსი თვე დაჰყო. მხოლოდ წლების შემდეგ დაასკვნა - როგორც ჩანს, ვიღაც თანამდებობაზე მისმა დანიშვნამ გააღიზიანა.

ჩეკისტებმა არაერთგზის დაკითხეს, თუმცა ოფიციალური, ორი მუხლით წარდგენილი ბრალის შესახებ მხოლოდ მოგვიანებით შეიტყო, - გვიყვება შვილი და აღნიშნავს, რომ დაკავებულს საბჭოთა ხელისუფლების დამხობის მიზნით აგიტაციის ან პროპაგანდის წარმოებას ედავებოდნენ. ასევე, ორგანიზებულ ქმედებას, დანაშაულის მომზადება-განხორციელებისთვის.

ანტონ ბებია უდანაშაულო იყო, თუმცა ბრალი წამების შედეგად იძულებით აღიარებინეს, - ამბობს შვილი და მამის მონაყოლს იხსენებს: ვერავინ გაუძლებდა, დღე-ღამე ძილის სამშუალებას არ აძლევდნენ. მზად იყო ხელი ნებისმიერი შინაარსის ფურცლისთვის მოეწერა, მათ შორის არარსებული მკვლელობის აღიარების დოკუმენტზე, თუკი საჭირო გახდებოდა. წინააღმდეგობის გაწევას აზრი არ ჰქონდა.

"საკანში თორმეტნი ისხდნენ. ყოველ ღამით, 12 საათი რომ შესრულდებოდა, პატიმრები ორ-ორად გაჰყავდათ დასახვრეტად. ბოლოს მამა და ერთი კაცი შემორჩენილან. გასაღების ხმაზე გულმა გამალებით დაუწყოთ ცემა. ფურცლიდან მისი თანამესაკნის გვარი ამოიკითხეს. ის წამოდგა და ინერციით თავადაც მიჰყვა. მაშინ შეიტყო, რომ ლავრენტი ბერიამ ჩამონათვალში ანტონ ბებიას ვინაობა საკუთარი ხელით, წითელი ფანქრით გადახაზა. შვილის თქმით, მამამ გადარჩენა ბერიასთან შესაძლო ნათესაური კავშირით ახსნა. ასე დაიბადა ხელმეორედ, თუმცა გადასახლებას მაინც ვერ ასცდა.

კრასნოიარსკში მან ჯამში 21 წელი გაატარა. მართალია, თავდაპირველად წარდგენილი ბრალდებებისთვის 10 წელი მიესაჯა, თუმცა შემდეგ 6 წელი ქურდის მკვლელობისთვის დაუმატეს, რომელიც იმ საცხობში შეიპარა, მამას რომ ჩააბარეს. ანტონ ბებიამ სასჯელის მოხდიდან ხუთი წელი შინაპატიმრობაში გაატარა. სწორედ პურის საცხობში გაიცნო მან ვიაჩესლავის დედა.

"მამა იხსენებდა: ციხეში მის მოპირდაპირედ ასაკოვანი კაცი მჯდარა. შვილო, პური არ გადამალო, შეჭამეო - უთხრა. მე აქ დიდი ხანი ვარ და მომისმინეო. მამამ შეჭამა და მიზეზით დაინტერესდა. მერე სხვებს დააკვირდა. ნახა, რომ ერთმა ქურთუკის ქვეშ დამალა პურის ნაჭერი. მას ამისთვის ყელი გამოჭრეს. არაფრის გამო კლავდნენ. ადამიანს არაფრად აგდებდნენ. ერთხელ მწვადზე დამპატიჟესო. მიცვალებულს მოაჭრეს თურმე ხორცის ნაწილი და კარგი მწვადიაო. თავად არ უჭამია. მაგრამ ვირთხებს კი ჭამდა. აქ ვირთხებსაც მორიგეობით იჭერდნენ და ჭამდნენ", - გვიყვება რეპრესირებულის შვილი.

თითქმის უფერო, ცხელი წყალი ჩაით და ერთი ნაჭერი შავი პური - სულ ეს იყო მისი ულუფა. ცდილობდა ამ მწირი საკვების დილამდე შენახვას, რადგან უთენია სამუშაოდ ტყის საჭრელად უნდა წასულიყო თოვლსა და 40-50 გრადუსიან ყინვაში. მდინარე ენისეიზე ყინული რომ მოძრაობას იწყებდა, საშინელ ხმებს გამოსცემდა. ეს ხმები შვილის მეხსიერებასაც შემორჩა.

ვიაჩესლავი იხსენებს ხის პატარა სახლს, სადაც ოჯახი ცხოვრობდა. მართალია 4 წლის იყო მაშინ, თუმცა კარგად ახსოვს, დნობისას წყალი დიდდებოდა და თითქმის სახლამდე აღწევდა. აქ უმეტესად გერმანელი ტყვეები ხვდებოდათ. იყვნენ სხვადასხვა პროფესიის ადამიანები - ექიმები, მეცნიერები, მხატვრები, რომლებიც ხშირად არაყს სვამდნენ. დასახლებას გარშემო ტყე ეკრა, ვერსად გაიქცეოდიო, ამბობს.

სანამ სტალინი ცოცხალი იყო, ყველას ეშინოდა რეაბილიტაციის მოთხოვნით წერილის შედგენის. ეგონათ ხელახლა მიუსჯიდნენ პატიმრობას. მისი გარდაცვალების შემდეგ კი აქტიურად დაიწყეს დაწერა. მამამაც გააგზავნა:

"პასუხად მიიღო, რომ მოხდა შეცდომა. ბოდიში მოიხადეს, პარტიული ბილეთი დაუბრუნეს, გაათავისუფლეს და სახლში გამოუშვეს".

გადასახლებაში გატარებული 21 წლის შემდეგ, ანტონ ბებია ოჯახთან ერთად საქართველოში დაბრუნდა. ზუგდიდში თავდაპირველად თანაკლასელ შურა ბოკუჩავასთან ორი წელი იცხოვრა, რადგან აქ სახლი არ ჰქონდათ. სწორედ ეს ქალი უგზავნიდა კრასნოიარსკში საკვებ პროდუქტებს. რომ არა შურა, ვერ გადავრჩებოდიო.

გადასახლებიდან დაბრუნებული ტყის სახერხის ხელმძღვანელად დანიშნეს. შემდეგ მაღაზიის დირექტორად. სახლში სტუმრები ხშირად აკითხავდნენ. ყველას აინტერესებდა მისი ამბები. რამდენჯერაც არ უნდა მოეყოლა, სტალინის ხსენების ეშინოდა, მუდმივად გვერდზე იხედებოდა.

მამა მალევე დაავადდა. დაბრუნებიდან მეექვსე წელს კიბოთი გარდაიცვალა, თუმცა ვიაჩესლავის თქმით, მისი ჯანმრთელობა ჯერ კიდევ გადასახლების წლებში შეირყა.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ვიაჩესლავ ბებიას რეპრესირებულის სტატუსი მიენიჭა. მოითხოვა კომპენსაციაც - 10 ათასი ლარი, თუმცა მხოლოდ ათასი მისცეს. ჩვენი ქვეყანა ღარიბია და ამიტომო, - მიიღო პასუხად.

Print E-mail
Twitter
სხვა მასალები
ვიდეო
ვლაქერნობა ზუგდიდში [ვიდეო]
ვლაქერნობის დღესასწაულის აღნიშვნა ზუგდიდში ტრადიციულად მსვლელობით დაიწყო.
ანაკლიაში „მომავლის ბანაკი 2019" გაიხსნა [ვიდეო]
„აფხაზეთი საქართველოა! რუსეთი ოკუპანტია!“ - ამ სიტყვებით
მეგრული ნავის ერთადერთი ოსტატი ანაკლიაში [ვიდეო]
მეგრულ ბრტყელძირიან ნავს ძველი, ტრადიციული ტექნიკით
სახლს მიღმა ბარიერია [ვიდეო]
53 წლის რუსლან საჯაიას დილა ჩვეულებრივ იწყება
ზუგდიდელების აზრი აქციის დარბევაზე - [ვიდეო]
რას ფიქრობენ ზუგდიდის მცხოვრებლები თბილისში,
ფოტო
მესტიელი გიდი ტურისტებს ქორულდის ტბებზე ეპატიჟება [ფოტო]
სოციალურ ქსელში დაწყებული კამპანიის „გაატარე ზაფხული
იდლიანი - სოფელი სვანეთში [ფოტო]
იდლიანი 150-კომლიანი თემია მესტიის მუნიციპალიტეტში.
გამოცდიდან გამოსული აბიტურიენტების ემოციები [ფოტო]
საქართველოში ერთიანი ეროვნული გამოცდები დღეიდან დაიწყო.
როგორი ეზოები აქვს ზუგდიდში კორპუსებს [ფოტო]
ზუგდიდში მრავალბინიანი კორპუსების ეზოები ის ადგილია,
ზუგდიდში აქციის მონაწილეებმა სოლიდარობის ნიშნად თვალი წითლად შეიღებეს [ფოტო]
ზუგდიდის ბულვარში დაწყებული აქცია "სირცხვილია", სადაც
მზარეულის მაგიდა
მარტივად და სწრაფად მოსამზადებელი ჭვიშტარი [ვიდეო]
ჭვიშტარს მეგრულ სამზარეულოში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს.
პასკები იასამნებით მხატვრისგან [ვიდეო]
მაგიდაზე ფუნჯებით სავსე ქილა დგას. მხატვარი მარიკა კორკელია
ფუჩხოლია [ვიდეო]
ფუჩხოლია მეგრული სიტყვაა და ქართულად ნიშნავს - დაფშვნილს,
როგორ მოვამზადოთ წელვადი ელარჯი [ვიდეო]
ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მეგრული კერძის მოსამზადებლად
გებჟალია ნადუღით [ვიდეო/ფოტო]
ზუგდიდის სოფელ ახალსოფელში მცხოვრები ბელა კვარაცხელიას
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.
ავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს "საქართველოს ღია საზოგადოების ფონდის" პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალის შინაარსზე.