საბჭოთა რეპრესიები
რეპრესირებული ნათესავები - გადასახლების სამი ისტორია [ვიდეო]
FaceBook Twitter
E-mail Print
ოთხი წლის იყო, მამა რომ გადაუსახლეს. 25 წელი ელოდა. მთელი ამ ხნის მანძილზე მხოლოდ დედის მონათხრობიდან იცნობდა და უყვარდა. ახლაც, მშობელზე საუბრისას ხმას ვერ იმორჩილებს და პატარა ბავშვივით იწყებს ტირილს, იმ ბავშვით, მამის კალთას რომ ააგლიჯეს.

1937 წელი იდგა, რეპრესიების წელი. ახალგაზრდა ილია ჯიქია საბავშვო ბაღებს პროდუქტებით ამარაგებდა. ერთ დღესაც შავი პურის დარიგება დაევალა. ის დაარიგა, რაც მიაწოდეს, მერე კი უთხრეს, ეს რატომ გააკეთე, სახელმწიფოსთვის საშიში ხარო. მაშინ მიზეზი არ სჭირდებოდათ, არ მოეწონებოდი და საბაბს ვინღა დაგიდევდა, - ამბობს შვილი, 87 წლის ციალა ჯიქია.

მთელი ბავშვობა და ახალგაზრდობა მამის სახელს იფიცებდა, რომელიც მეხსიერებას არ შემორჩენოდა. უცნობი კაცის მიმართ სიყვარულიც დედამ ჩაუნერგა. დედა უგზავნიდა ყაზახეთში გადასახლებულ ქმარს საკვებს, რომ მძიმე პირობებში როგორმე თავი გაეტანა. მერე თავისუფალ გადასახლებაში აღმოჩნდა. ჩემთან წამოდითო, შემოუთვლია ცოლისთვის, რაზეც უარი მიიღო - ჩვენმა შვილებმა, ციალამ და მერიმ ქართული სკოლა დაამთავრეს, იქ რა უნდა აკეთონ, გზა-კვალი აერევათო.

მერე ილია ჯიქიას გერმანელი ქალისგან შვილი, პატარა ვოვა ეყოლა. ამის მიუხედავად, დედაჩემს მამის დახმარება არ შეუწყვეტიაო, იხსენებს ჩვენი რესპოდენტი. ქმრის გარეშე ორი ბავშვით დარჩენილის ყოველდღიურობაც არ იყო იოლი.

87 წლის ქალს დღეს ბევრი არაფერი ახსოვს. დროდადრო სიტყვას შვილი, ლია რომანაშვილი შეაწევს, ფოთელი მასწავლებელი. მისი მონათხრობის მიხედვით, ხობში დარჩენილ ცოლ-შვილს ფოთელი ბაბუა ეხმარებოდა. ყოველ შაბათს ჩამოჰქონდა შვილიშვილებთან ორი დატვირთული კალათი. ისინიც დანიშნულ დღეს, სულმოუთქმელად გასცქეროდნენ გზას. ასე გრძელდებოდა მანამ, სანამ ერთ დღესაც მოლოდინი უსაშველოდ არ გაიწელა. ბაბუა აღარ გამოჩენილა. ისევ 1937 წელია და კიდევ ერთი გადასახლება. ამჯერად უმისამართოდ, გაურკვეველი მიზეზით. აღმოჩნდა, რომ ისიც სახელმწიფოსთვის "საშიში კაცია".

"ბაბუას რომ მოაკითხეს და წაიყვანეს, დაუბარებია, მაროს არ უთხარათ, ინერვიულებს. მე რა მაქვსო დანაშაული, ეტყობა რაღაც შეეშალათ და გამომიშვებენო. გადასახლებაში დაიღუპა. მისი საფლავიც არ ვიცით", - გვიყვება ლია რომანაშვილი.

მოგვიანებით ბებია კოლმეურნობის ბოსტანში იწყებს მუშაობას და ასე გააქვთ თავი. მართალია სასმელ-საჭმელი ჰქონდათ, თუმცა ყოველდღიურობას თან სდევდა შიში - ხშირად ახსენებდნენ, რომ "სახელმწიფოსთვის საშიში კაცის" ოჯახის წევრები იყვნენ.

გადასახლებაში მცხოვრებ ბაბუას რთულ პირობებში უწევდა ფიზიკური შრომა ლუკმა-პურისთვის. სამუშაო ადგილსაც პერიოდულად იცვლიდა. ერთხელ, გზაზე, რამდენიმე დღის უჭმლებს მკვდარი, მატლშესეული ცხენი უნახავთ. ყველანი, ილია ჯიქიას გარდა შესევიან. ბაბუას დიდი ნებისყოფის ფასად შეუკავებია თავი. დანარჩენები დაღუპულან, თავად კი გადარჩა.

რეპრესირებულებს ერთი პერიოდი მორიგეობით ევალებოდათ პურის დაჭრა. ეს პროცესი ყველას მოსწონდა, რადგან ყუას თავისთვის იტოვებდნენ და შეეძლოთ ხელისთვის დამატებით ერთი ნაჭერიც გაეყოლებინათ მალულად. ილია ჯიქიას ყუა მოუჭრია და საპირფარეშოში შესულა. ლუკმა დავარდნია, აუღია, გაუწმინდავს და უჭამია... იხსენებდა გადასახლებიდან დაბრუნებული.

დაბრუნება

გადასახლებაში ილია ჯიქიამ 25 წელი დაჰყო. თითქმის სამოცი წლისა ჩამოვიდა მოტეხილი, დაბერებული. მეორე შვილი, მერი ჯიქია ზუსტად იმ ასაკის დახვდა, რა ასაკისაც ცოლი დატოვა. დედა-შვილის მსგავსებაც იმდენად დიდი იყო, რომ იფიქრა, დრო გაჩერდაო.

მამის დაბრუნების შესახებ ციალა ჯიქიამ ჯერ კიდევ არაფერი იცის. თეატრში კონფერენციას ესწრება. მოულოდნელად ყველამ მე შემომხედაო. ამბავი მხოლოდ შესვენებისას ახარეს. სირბილით გაიქცა სახლისკენ. ეზოში შესულს აივანზე მჯდომარე დახვდა. ერთმანეთს გადაეხვივნენ. მიყვარდაო მე ის, - ამბობს.

"გაუცხოების მომენტიც იყო. ფაქტობრივად არც ახსოვდათ. უბრალოდ ბებიაჩემის დამსახურება იყო, რომ ჰქონდათ ძალიან დიდი სიყვარული მამის", - გვითხრა ლია რომანაშვილმა.

ილია ჯიქიამ გერმანელი ქალი და შვილი ვოვა ერთხელ საქართველოშიც ჩამოიყვანა. დროებით სენაკის სასტუმროში დააბინავა და დებს და ძმას ერთმანეთი გააცნო. რეპრესირებულის გარდაცვალების შემდეგ, მასთან ურთიერთობის შენარჩუნება ვეღარ მოხერხდა. ეძებდნენ სოციალურ ქსელებშიც, თუმცა უშედეგოდ.

გადასახლებიდან დაბრუნებულმა კიდევ ათი წელი იცოცხლა.

"მამა როცა გარდაიცვალა, დედამ ხმით იტირა. დედამისი კი ვერ იტირა ასე, იმიტომ კი არა, რომ არ უყვარდა..", - გვითხრა ლია რომანაშვილმა.

გაურკვეველი მიზეზით გადაასახლეს ლიას მეორე ბაბუაც, მამის მამა, რომელიც დასავლეთ საქართველოს რკინიგზის უფროსი იყო და სამტრედიაში ცხოვრობდა. სახლში რაც ჰქონდათ, ყველაფერი გარეთ გაუყარეს. ცოლი მცირეწლოვან შვილთან ერთად ღია ცის ქვეშ აღმოჩნდა. თავი ქუთაისში, ნათესავებს შეაფარეს. მოგვიანებით დედამთილმა რძალი და შვილიშვილი ფოთში ჩამოიყვანა და მათზე ზრუნავდა.

რატომ, ან სად გადაასახლეს, უცნობია. ოჯახმა არც ის იცის, სად არის რეპრესირებულის საფლავი.

ლია რომანაშვილის ორივე ბაბუა სტალინის გარდაცვალების შემდეგ უდანაშაულოდ ცნეს.

Print E-mail
Twitter
სხვა მასალები
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ კახათის მკვიდრი ილია ჩახაია
18:28 / 07.10.2020
ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ კახათის მკვიდრი ილია ჩახაია
ნარაზენში მცხოვრები ნინა სანიკიძე ცრემლის გარეშე ვერ იხსენებს
წინაპრებს.
11:42 / 29.08.2020
ნარაზენში მცხოვრები ნინა სანიკიძე ცრემლის გარეშე ვერ იხსენებს წინაპრებს.
სიძველისგან გაყვითლებული ფურცლები, ალაგ-ალაგ დახეული, თუმცა
საგულდაგულოდ შენახული ჩანაწერები,
13:17 / 30.07.2020
სიძველისგან გაყვითლებული ფურცლები, ალაგ-ალაგ დახეული, თუმცა საგულდაგულოდ შენახული ჩანაწერები,
ვიდეო
პანდემიაში დაწერილი სიმღერები - ლიზას და ლიკას მუსიკალური კარანტინი [ვიდეო]
პანდემია ბევრისთვის დამთრგუნველი აღმოჩნდა მთელი თავისი
ონლაინგაკვეთილიდან საკლასო ოთახში [ვიდეო]
პირველკლასელი ერეკლე მართალია, დილით ადრე
ზუგდიდელი მუსიკოსის საინტერესო კარანტინი [ვიდეო]
ფანდური, ბასფანდური, ჩონგური, სალამური და კიდევ სხვა ბევრი
უნდა იბრძოლო სიცოცხლისთვის - 97 წლის ვეტერანმა კორონავირუსი დაამარცხა [ვიდეო]
შიშმა არ უნდა ჩაგითრიოს. უნდა ებრძოლო. შენ უნდა იბრძოლო
საახალწლო სათამაშოები პირბადით  [ვიდეო]
18 წლის დათო მიქავა ბავშვობიდან ხატავს.
ფოტო
 „ყინულის სამყარო“ სვანეთში
„ყინულის მინი სამყაროში“ ასე დაარქვა საკუთარ ფოტოამბავს
დათოვლილი მესტია და ჰეშკილი [ფოტო]
სვანეთი განსაკუთრებით ლამაზია ზამთარში, როცა მთები
საშობაო „ალილო“ მრევლის გარეშე [ფოტო]
პანდემიის გამო, ტრადიციული საშობაო „ალილოს" მსვლელობა
სვანეთი შემოდგომის ფერებში [ფოტოამბავი]
სვანეთი წელიწადის ნებისმიერ დროს გამოირჩევა
ჭურია [ფოტორეპორტაჟი]
ფოტოები გადაღებულია მდინარე ჭურიის ხეობაში.
მზარეულის მაგიდა
მწყრის ხარჩო მეფურად [ვიდეო]
ხარჩოს მოსამზადებლად დაგვჭირდება:
ხარკალია ლებია
ხარკალია, ძველი მეგრული კერძია, რომლის მთავარი ინგრედიენტი
მარწყვის პანაკოტა
უგემრიელესი დესერტი
ხაჭოს პასკა
ინგრედიენტები
                                     ლეჭკერე
ხულიშ ლეჭკერე - ეს არის ძველი
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.