საზოგადოება
დადიანების 600 წლოვანი ხე, სტატუსისა და ზრუნვის გარეშე [ვიდეო/ფოტო]
FaceBook Twitter
E-mail Print
სამეგრელოს მთავრების - დადიანების ევროპული არქიტექტურით ნაგებ სასახლეს ყოველდღიურად უამრავი დამთვალიერებელი ჰყავს. სასახლის ეზო მისი სიმწვანის გამო სეირნობისა და ვარჯიშის მოყვარულთათვის საუკეთესო ადგილად ითვლება.

მიუხედავად ვიზიტორების სიმრავლისა, შესაძლოა ცოტამ თუ შეამჩნია ეზოს შესასვლელთან მდგარი, სასახლეზე უფრო ძველი ცაცხვის ხე. 600 წლისაა, თუმცა ჯერ კიდევ მწვანედ შეფოთლილი. ამაყ ცაცხვს ასაკი მაინც ეტყობა - შუაშია გახლეჩილი და ხავსი აქვს მოდებული.

ხეების მიმართ ქართველებს საკრალური დამოკიდებულება ჰქონიათ. ზოგან მუხას სცემდნენ თაყვანს, ზოგან ფიჭვს, სამეგრელოში კი ცაცხვის ხის კულტი იყო. ის ყველა სოფელში ხარობდა. ზუგდიდელი ისტორიკოსის ციცო შენგელაიას კვლევის მიხედვით, დადიანების ეზოში მდგარი ხე ყველაზე გამორჩეული იყო.

„წარმოიდგინეთ რამდენი რამე უნახავს. ამ ცაცხვის ხესთან აღესრულებოდა მართლმსაჯულება, მიტროპოლიტი აქ ლოცულობდა, მთავრები აქ სხვადასხვა ჯილდოს, რეგალიებს, მიწის ნაკვეთებს იძლეოდნენ, აქებდნენ ხალხს თავდადებისთვის. ამდენად, ეს ხე ისტორიული მნიშვნელობისაა. ამიტომ უნდა გავუხანგრძლივოთ მას სიცოცხლე, უნდა მოვეფეროთ და ვუმკურნალოთ, რამდენადაც შესაძლებელია, რომ დიდხანს დარჩეთ საინტერესო სიძველე მომავალ თაობებს“, - გვითხრა ისტორიკოსმა.

მისი ნაშრომის თანახმად, ამ ხის ქვეშ ქვის ფილა „ქვა-ტახტი“ იდგა, რომელიც მეჩვიდმეტე საუკუნიდან ისტორიულ-სამართლებრივი მნიშვნელობის ძეგლს წარმოადგენდა. ქვა ამჟამად ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზეა. ისტორიკოსმა „ქვა-ტახტის“ შესახებ მიმდინარე თვის დასაწყისში თავისი კვლევის პრეზენტაცია ჩაატარა, სადაც განაცხადა, რომ ქვას კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი უნდა მიენიჭოს და ცაცხვის ხეს დაუბრუნდეს.

ისტორიკოსის თეორიის საწინააღმდეგო ზუგდიდის მერიაში არაფერი აქვთ, თუმცა ქვისთვის სტატუსის მისანიჭებლად დამატებითი კვლევის ჩატარების საჭიროებაზე საუბრობენ.

„რაც შეეხება ხეს, თუ მასთან დაკავშირებულია ისტორიული ამბები, იმ სივრცეს, სადაც ის დგას, ენიჭება კულტურული მემკვიდრეობის სტატუსი“, - ამბობენ მერიაში.

ვინაიდან ცაცხვის ხე დგას დადიანების ეზოში, ის უკვე იმყოფება დაცულ ზონაში, - გვითხრა მერიის ძეგლთა დაცვის განყოფილების უფროსმა ლაშა ჯიქიამ. თუმცა ამ „დაცულ ზონაში“ დაახლოებით 12 წლის წინ, დადიანების ეზოს რეკონსტრუქციისას, საკულტო ხე მოჭრას ისტორიკოსმა გადაარჩინა.

„დადიანების სასახლეები კარგად უნდა გამოჩნდესო და ხეს მოჭრა დაუპირეს. ჩემმა მოსწავლეებმა შემატყობინეს ამის შესახებ. მივედი მუზეუმის მაშინდელ ადმინისტრაციასთან და ხის ისტორია მოვუყევი. ასე გადაურჩა ცაცხვის ხე მოჭრას“, - გვითხრა ციცო შენგელაიამ.

კითხვაზე, ვის ეკუთვნის ხის დაცვასა და მოვლაზე პასუხისმგებლობა და წითელ ნუსხაში შეტანა, ზუგდიდის მერია ამბობს, რომ ეს გარემოს დაცვის სამინისტროს კომპეტენციაა.

დაცული ტერიტორიების სააგენტოში ფუნქციონირებს ბუნების ძეგლების სტატუსის მინიჭების განმსაზღვრელი კომისია, მაგრამ მისი ერთ-ერთი წევრის, არასამთავრობო ორგანიზაცია „მწვანე ალტერნატივას“ წარმომადგენელ ირაკლი მაჭარაშვილის ინფორმაციით, ცალკეული ხეებისთვის ბუნების ძეგლის სტატუსის მინიჭების პრეცენდენტი არ ყოფილა.

„განაცხადები შემოდის ადგილობრივი მოსახლეობიდან, არასამთავრობო ორგანიზაციებიდან, ან მეცნიერების ჯგუფიდან და ხდება პროცედურების დაწყება ბუნების ძეგლის სტატუსის მინიჭებასთან დაკავშირებით. მაგრამ ხისთვის ასეთი სტატუსის მინიჭება არ მახსენდება. კარგი იქნება, თუ კომისიაზე მოხდება საკითხის განხილვა. არ ვიცი რა გადაწყვეტილებას მიიღებს კომისია. ამას სჭირდება გარკვეული დასაბუთება, მაგრამ დასაბუთების მოძებნა შეიძლება“, - გვითხრა ირაკლი მაჭარაშვილმა.

მისივე თქმით, სანამ გაირკვევა, არის თუ არა დადიანების ეზოში მდგარი ცაცხვის ხე ბუნების ძეგლი, მანამდე ადგილობრივ თვითმმართველობას შეუძლია ხესთან საინფორმაციო დაფის გაკეთება, რაც გამვლელებისთვის იქნება გაფრთხილება, რომ არ დააბინძურონ და დააზიანონ ის, ტურისტებისთვის კი - კიდევ ერთი საინტერესო ადგილი ქალაქში.

Print E-mail
Twitter
სხვა მასალები
ქალთა უფლებრივი მდგომარების გამოსწორების კუთხით, რითი იყო
მნიშვნელოვანი 2019 წელი,
15:38 / 04.01.2020
ქალთა უფლებრივი მდგომარების გამოსწორების კუთხით, რითი იყო მნიშვნელოვანი 2019 წელი,
ნათელა ბერანძე ზამთრის ცივ დღეებს სახლის ერთ ოთახში, ბუხართან
ატარებს. ბუხრის სიახლოვეს დგას საწოლიც.
11:37 / 28.12.2019
ნათელა ბერანძე ზამთრის ცივ დღეებს სახლის ერთ ოთახში, ბუხართან ატარებს. ბუხრის სიახლოვეს დგას საწოლიც.
ზუგდიდის ხანდაზმულთა დღის ცენტრში დღეს დიდი დღეა.
15:18 / 25.12.2019
ზუგდიდის ხანდაზმულთა დღის ცენტრში დღეს დიდი დღეა.
ეერთი, ოორი, საამი, - 3 წლის ილია კმაყოფილი და გახარებული ითვლის
ქაღალდზე მის მიერ დახატულ ჩიტებს.
18:23 / 08.11.2019
ეერთი, ოორი, საამი, - 3 წლის ილია კმაყოფილი და გახარებული ითვლის ქაღალდზე მის მიერ დახატულ ჩიტებს.
ვიდეო
ენგურის ხიდი, სოხუმში მიმდინარე საპროტესტო აქციების პარალელურად [ვიდეო]
ოკუპირებული გალის მცხოვრებლებს სოხუმში მიმდინარე საპროტესტო
ღორის ხორცის საშობაო ბაზრობა ზუგდიდში [ვიდეო]
ზუგდიდის ცენტრალურ სუპერმარკეტში საშობაოდ
„ოდოია“ აფხაზებს შობა-ახალ წელს ულოცავს [ვიდეო]
ანსამბლი „ოდოია“ აფხაზებს შობა-ახალ წელს მათი ძველებური,
ზუგდიდის ბოტანიკურმა ბაღმა პირველი დამთვალიერებლები მიიღო [ვიდეო]
ზუგდიდის ბოტანიკური ბაღი დღეიდან ყველასთვის ღიაა.
საახალწლო ქოხები მუყაოსგან [ვიდეო]
ზუგდიდელმა ხელოვანმა ირინა მიქავამ საახალწლო სამზადისი უკვე
ფოტო
სამეგრელო-ზემო სვანეთის ნაძვის ხეები [ფოტო]
სამეგრელო-ზემო სვანეთის ყველა მუნიციპალიტეტში
ჩირის ფარდები მარტვილის სოფლებში [ფოტო]
მარტვილში ხურმა სამეურნეო კულტურაა.
გაფერადებული სვანეთი
სვანეთი წელიწადის ყველა დროს ლამაზია.
სპორტული მოედნები ზუგდიდში [ფოტო]
ზუგდიდის ცენტრალურ უბნებში სპორტული მოედნების ნაწილი
ფოტოამბავი ოკუპირებული გალიდან
როგორ გამოიყურება ოკუპირებული ქალაქ გალის ცენტრი დღეს,
მზარეულის მაგიდა
ესპანური სასმელი საახალწლოდ [ვიდეო]
ესპანური სანგრია, რომელიც სასიამოვნო გემოვნური თვისებებით
მეგრული ჯანჯუხა ტრადიციული რეცეპტით [ვიდეო]
მეგობრები, 80 წლის ეთერ ფაჟავა და თამარ შარია მეგრულ
გოგრის მაფინები გვანცასგან
ყველამ ვიცით, რომ გოგრა გემრიელთან ერთად სასარგებლო
გოგრის კრემ-სუპი გვანცასგან
გოგრის კრემ-სუპი მარტივად მოსამზადებელი, გემრიელი
მარტივად და სწრაფად მოსამზადებელი ჭვიშტარი [ვიდეო]
ჭვიშტარს მეგრულ სამზარეულოში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს.
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.
ავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს "საქართველოს ღია საზოგადოების ფონდის" პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალის შინაარსზე.